ولایت بلخ

ولایت بلخ

بلخ باستان يکى از ولايات مهم در شمال افغانستان است که از ولايات درجۀ اول در سطح کشورمحسوب ميشود . شهرمزارشريف مرکز اينولايت است که از نگاه تجارت و ارزش سياسى حيثيت شهر مرکزى شمال افغانستان را نيز دارد. ولايت بلخ در ٢٩ درجه و ٣١دقيقه عرض البلد شرق و٦٨ درجه و ٢٨ دقيقه طول البلد شمال موقعيت دارد .اين ولايت در شمال مرز مشترک افغانستان را با کشورهاى تاجکستان و ازبکستان تشکيل داده ، درشرق به ولايات کندز وسمنگان ، درغرب باولايت جوزجان و در جنوب با ولايات سرپل و سمنگان همسرحد است. ولايب بلخ از نگاه اقليم در فصل تابستان کاملاً گرم و در فصل زمستان بسيار سرد ميشود.فصل بهار آن به شکل عمومى مرطوب و بارانى است در فصل زمستان هواى سرد دارد.



Image Image

بلخ رودخانه استان، سد، بناهای تاریخی و صنایع دستی

کلتور:

تجليل تاريخ اول ماه حمل که همه ساله منحيث جشن آريايى به شکل مردمى و رسمى تجليل و يکى از ميله هاى عنعنوى و فرهنگى در سطح افغانستان و منطقه محسوب ميشود کهدر اين ميله هزاران تن از سیاحان داخل و خارج اشتراک مى نمايند. اين ميله با برگزارى مراسم دولتى خاص که اراکین بلند پایه دولتی شخصیت های ملی بین المللی آغاز ميشود که طى آن مراسم جنده بالا در روضه حضرت على کرم الله صورت ميگيرد . اين جشن آريايى تا چهل روز ادامه دارد که پروگرام هاى مختلف ادبى، فرهنگى و صنعتى توسط انجمن هاى فرهنگى اين ولايت برگزار ميشود .

آبدات تاريخى:

ولايت بلخ تاريخ بيش از ٦٠٠٠ سال قبل از اسلام دارد، که دارى اماکن تاريخى و آبدات فراوان است. به طور مثال شاهراه باستانى مشهور جهان " راه ابريشم " از ولايت بلخ ميگذرد.

که در طرف جنوب از هند و در طرف غرب از ايران و درطرف شرق از کشور چين عبور کرده بود .هزاران کاروان تجارتى بر آن رفت آمد داشت ، نشانه هاى اين شاهراه اکنون نيز در ولايت بلخ وجود دارد .بلخ که با درنظرداشت سابقه تاريخى خود لقب شهر دوم جهان را کسب کرده ، هنوز هم نشانه هاى آبدات تاريخى که مظهر تاريخ هزاران سال اين ولايت است ، وجود دارد که در سال هاى آخير برخى از آنها اعمار گرديده ، به طور مثال از بعضى آبدات تاريخى ولايت بلخ نام ميگيريم .

مزار حضرت علي کرم الله وجهه ، بالا حصار بلخ ، ديوارها شهر بلخ ، مزار خواجه اکاشا ، قلعۀ تخت پل تپه زرگران ، تپه بابا على شير ، مسجد خواجه ابونصر پارسا ، قلعۀ بابر ، منار زاديان ، حج پياده يا نه گنبد ، برج عياران ، آتشکده نوبهار ، شهر بانو ، کاخ جهان نما و قلعه دختران ( دنجونو کلا ) تپه سالاران ، دره شاديان ، بازرک ، بهراب ، تپه آب لاى ، کافرقلعۀ چارکنت ، پل امام بکرى ، مزار باباحاتم اصم ، مزار زين العابدين عقيل ، شهر جمشيد ، کوته سنگى مارمل و همچو ديگر.

موزيم:

موزيم بلخ درسال ١٣١٧ ه ش در چوکات رياست اطلاعات و فرهنگ ايجاد شد. در اين موزيم اثار دوره قبل اسلام و اثار تاريخى ، فرهنگى و علمى دورۀ معاصر اسلام وجود داشت. از نسخه هاى کتابى ، سکه هاى طلايى دوره باخترى ، يونايى و اخمانشى ها، شمشير، سپر و همچو اثار ديگر باستانى در آن نگهدارى مى شد . در زمان انتقال اين موزيم برخى از اثار تاريخى سنگين که وزن آن زياد بود، در بلخ ماند که از جمله توپ جنگى ساخته شده ولايت سمنگان افغانستان در دوره امير عبدالرحمن خان ياد آورى کرده ميتوانيم، که اکنون نيز در صحن رياست اطلاعات و فرهنگ بلخ گذاشته شده است همچنان يک موزيم در روضه مبارک حضرت على کرم الله وجهه شهر مزار شريف وجود دارد که صدها قلم اثار تاريخى در آن موجود.

است ، در اين موزيم نيز شمارى از اثارى اسلامى و باستانى نگهدارى ميشود که برخى بيشتر اثار اسلامى آن مربوط همين روضه ميشود به گونه مثال پرده که از سوى خانم امير عبدالرحن خان براى اين موزيم هديه شده بود ،هنوز هم مصون است. سکه هاى امير بخارا نيز در آن وجود دارد که ضمن ديدار از روضه به شکل تحفه به آن سپرده بود .

همچنان اثار تاريخى چون خم ، چراغ دان و يک نوع اسباب که از مناطق مختلف باستانى بلخ به دست آمده ، به اين موزيم سپرده و نگهدارى شده است.

معادن :

ولايت بلخ علاوه بر ازرش هاى ديگر از بابت معادن نيز يک ولايت غنى محسوب ميشود ، اخيراً ٦ معادن مواد نفتى در امتداد درياى آمو که در طرف شمال بلخ بين ولسوالى هاى چهاربولک و کلدار موقعيت دارد از سوى وزارت معادن افغانستان باهمکارى مرکز تحقيقاتى امريکا کشف شده که موجوديت مواد نفتى آن سالانه ٦،٨ ميليون دالر تخمين شده است.

علاوه بر موجوديت دهها معدن، معدن هاى عمده گاز، نمک و شيشک ( مواد که در ساختار شيشه ها از آن استفاده ميشود ) نيز موجود است.

بازى ها:

در ده سال گذشته در ولايت بلخ، علاوه بر بازى هاى عنعنوى سابق، بازى هاى عصرى نيز رشد کرده است.يکى از بازى هاى مهشور،عام و عنعنوى بلخ که مورد پسند همه قرار گرفته ، بزکشى است که اکنون نيز رواج دارد. يک ستديوم ورزشى اين بازى در طرف جنوبى شهر مزار شريف موقعيت دارد که در روز هاى ملى و فصل خزان به مراسم ويژه و پر شور تجليل ميشود . علاوه بر آن همه بازى هاى عنعنوى و محلى چون ، خوسى، بيدى، کشتى، دوش، سنگ اندازى، بيلورى و همچو ديگر در قريه و قصبات اين ولايت است.

Image
Image