ولایت بدخشان

ولایت بدخشان

بدخشان در زون شمال شرق کشور قرار داشته ، يکى از ولايات کوهستانى و سرسبز بوده با تاجکستان، پاکستان و چين سرحد دارد. اين ولايت داراى منابع سرشار طبيعى از جمله معادن لعل و لاجورد بوده و آبده تاريخى، دلالت بر قدامت آن مى نمايد. بدخشان از حيث موقعيت جغرافيوى بين خطوط طول البلد شرقى ٧٠ درجه چهار دقيقه و سى و شش ثانيه وعرض البلد شمالى ٣٦ درجه و ٥٠ دقيقه وشانزده ثانيه واقع است . اين ولايت در(۴۷۰) کيلومترى کابل واقع است. از جنوب به ولایات کنر، لغمان و کاپیسا واز غرب به ولایت تخار محدود میگردد. بدخشان در منطقه کوهستانی واقع بوده وشامل کوه های بلند پر برف چون سلسله کوه های واخان، کوه پامیروکوه های هندوکش است. مساحت بدخشان بيش از ۴۷۰ هزار کیلومتر مربع بوده و نفوس تخمينى آن به یک میلیون و ٤٠٠ هزارتن ميرسد. بدخشان بر اساس اقليم در تابستان گرم و در فصل زمستان نهايت سرد است، و در شمارى از مناطق آن راه هاى مواصلاتى به علت برفبارى سنگين در يکسال شش ماه مسدود ميباشد.



Image

آثار تاریخی ولایت بدخشان

كلتور:

کلتوروعنعنات مردم بدخشان به تناسب ولسوالی های سرحدی که با تاجکستان وچین سرحد مشترک دارند فرق ميکند. درین ولایت تلاش صورت گرفته است تابرای رشد وغنامندی فرهنگ وادبیات توجه بیشتری شود وازحروف وواژه های بيگانه درکاربُرد روزمره جلوگيرى شود. بسترهای ادبی، حلقات فرهنگى وراه اندازی محافل مشاعره درمیان اهل قلم وادب نیز ازسوی مقامات ولایت واطلاعات وفرهنگ مورد حمایت وپشتبانی قرار ميگيرد. همچنان رسم و رواج های محلی روز بازار در جمعه یا پنجشنبه باعث عرضه اموال ومواد ازتزاقی میگردد.

آبدات تاريخى :

در بدخشان در مجموعاٌ۲۱ آبده تاریخی راجسترشده وزارت اطلاعات و فرهنگ وجودداردکه در فيض آباد و هشت ولسوالی واقع بوده ومشهورترین آن، پلخشتی دریای کوکچه، خرقه مبارک، و آرامگاه هاى میریاری بیگ، میرغیاث و حکیم ناصرخسرو مى باشد نام برد. از اماکن ديگر می ‌توان از۵۷ منارتاریخی، ویرانه‌های بهارک، اشکاشمو توپخانه ولسوالى زیباک نام بُرد. بالاحصار اشکاشم و قلعه پنجه زیرترمیم قراردارد. بدخشان دارای کوههای بلند و درياهاى خروشان است،کوه‌های مهم این ولایت خواجه ‌محمد، هزارچشمه و سفیدخرس نام دارند. بلند ترین قُلهِ کوه‌های هندوکش در آنجا بنام نوشاخ ياد ميشود. پامیر که به نام بام دنیا معروف است، در ولسوالى واخان و در سرحد چين واقع است. عمده ترین معادن میباشد، عمده ترین معادن طبیعی بدخشان در یمگان لاجورد به حجم سه صدکیلومتر طول و ۴۷کیلومتر عرض، و معدن لعل در سرغیلان و لاجورد در ولسوالى کران و منجان است .

موزيم :

دربدخشان بخاطرى موزیم ملی وجودندارد که تابحال حفریات ازسوی باستانشناسان صورت نگرفته تا آثار تاريخى بدست آید ودرموزیم نگهداری شود. اما درسال ۱۳۸۵ همزمان بادریافت یک گوردسته جمعی دردشت قُرغ شهرفیض آباد يک مرکزرسماً بنام موزیم شهداء نامگذاری شده است. یک اتاق برای نگهداری آثارونشانه هايى که ازاين قربانيان بر جا مانده، نيز نگهدارى ميشود. اين نشانه ها شامل تسبیح، زولانه،کفش، عینک،لباس های مردانه وزنانه وغیره مى باشد. درسالهای اخیر یک مجسمه و۷۰ موره که نشاندهنده صنعت مردم بدخشان است و ۵۰۰ سال پیشینه تاریخی دارد ،نيز از نزد قاچاقبران بدست آمده که به وزارت اطلاعات وفرهنگ انتقال یافته بود، اما اين آثار دوباره مستردشده ودرامنیت دولتی بدخشان نگهداری ميگردد. نسخه هاى قرآنکریم ازمقبره حکیم ناصرخسرو نيز بدست آمده و به وزارت اطلاعات وفرهنگ در کابل غرض نگهداری فرستاده شده است

صنعت :

صنایع دستی وعنعنوی مردم بدخشان شامل الچه بافی، کرباس بافی، گیلم بافی، چکمن دوزی، قاقمه بافی، زرگری،آهنگری، مسگری،موزه وکفش دوزی ، چموس دوزی، پیزار دوزی، کلالی، معماری ،نجاری، گلدوزی وخامکدوزی بوده که بيشتر آن توسط زنان ساخته ميشود. نمد، قاقمه وتکه های نخی نیزدر خانه ها تهیه وباقته می شود. درسالیان اخیرتوجه دولت به رشد وانکشاف صنایع وتولیدات داخلی بیشترشده ودرحال حاضرصدها خانم درپروژه های حرفوی زنانه مصروف کار هستند. همه ساله در بدخشان نمايشگاه ها برای تولیدات دستی زنان به هدف بازاریابی داير ميشود و درین راستا توجه دولت وموسسات خارجی نیز بیشترشده است. مردم در کنار آنکه زراعت پيشه هستند، از طريق مالداری و تربیه گوسفند،‌اسپ و گاو نيز زندگى خود را تامين ميکنند. لاجورد بدخشان در ولسوالى کران ومنجان مورد استخراج قرار دارد. دراین اواخر معدن سترامبی نیز مورد بهره برداری قرار گرفته است که در غرب کوکچه موقعيت دارد،‌ طلا به پیمانه زیاد در حصه زرشویان از دریای کوکچه بدست می آید. حیوانات مهم ولایت بدخشان را اسپ، بز، گوسفند وغ‍ژگاو تشکیل داده و حیوانات وحشی مانند خرس وگرگ در جنگلات آن پیدا می شود. همچنان دربازارهای، روباه وخفک که پوست آنها قیمتی وتجارتی است یافت میشود. گوسفند (آهوى) مارکوپولو از جمله حیوانات معروف این سرزمین بوده که شهرت جهانی دارد.